Kalenders

Westen

De oude Romeinse kalender begint bij de legendarische stichting van Rome (ab urbe condita) in 753 voor Christus. Het is een gemengde maan-zon kalender die begint in maart, vandaar de namen van een aantal maanden (september, oktober, november, december : zevende, achtste, negende en tiende maand).

De Juliaanse kalender is een zonnekalender die begint in januari. In de 6de eeuw berekende de monnik Dionysius dat de geboorte van Christus plaatsvond in 754 a.u.c., ofwel in 1 na Christus, en sindsdien telt men de jaren vanaf dan (ab incarnatione Domini). Christus moet echter eerder geboren zijn ...

In niet-katholieke landen stuit de invoering van de Gregoriaanse kalender op grote weerstand. Het gewone volk eist de 'afgepakte' dagen terug. In Engeland wordt de Gregoriaanse kalender ingevoerd in 1752 (-11 dagen); in Rusland in 1917 (-13 dagen). De orthodoxe kerken gebruiken nog steeds de Juliaanse kalender voor het berekenen van het Paasfeest, waardoor dat in mei kan vallen!

De revolutionaire kalender was in voege van 22 september 1792 tot en met 31 december 1805, en telde 12 maanden van 30 dagen. Elk jaar telde 5 extra dagen, met om de vier jaar nog een extra dag (het 'olympisch jaar'). De dagen zelf waren verdeeld in 20 uren van 100 minuten.

  ^ Juliaanse kalender                        ^ Revolutionaire kalender

Midden-Oosten

De Joodse kalender begint bij de Bijbelse schepping van de wereld in 3762 voor Christus. Het is een gemengde maan-zon kalender met maanden van 29 en 30 dagen. Gewone jaren bestaan uit 12 maanden van in totaal 353, 354 of 355 dagen. Schrikkeljaren (7 in elke periode van 19 jaar) bestaan uit 13 maanden van in totaal 383, 384 of 385 dagen en dienen om de gemiddelde duur van een jaar in overeenstemming te brengen met een zonnejaar. Traditioneel beginnen de maanden met de eerste waarneming van de smalle maansikkel na Nieuwe Maan. Dagen beginnen bij zonsondergang.

De Islamitische kalender begint bij de uittocht van Mohammed uit Mekka naar Medina (de Hegira, 16 juli 622). Het is een maankalender met maanden van 29 of 30 dagen. Gewone jaren tellen 354 dagen, schrikkeljaren 355 (19 in elke periode van 30 jaar). Daardoor begint het Islamitisch jaar elk jaar 11 dagen vroeger dan het zonnejaar, en dus schuift de vastenmaand ‘Ramadan’ elk jaar 11 dagen naar voren in de Gregoriaanse kalender. De Islamitische kalender kan worden berekend; volgens de traditie van de Koran begint elke maand echter bij de eerste waarneming van de smalle maansikkel na Nieuwe Maan. Ook in de Islamitsche traditie begint de dag bij zonsondergang.


   ^ Joodse kalender                                  ^ Perzische astronomische almanak                       ^ Afkondiging van het begin van de nieuwe maand
                                                                                                                                        bij de eerste waarneming van de smalle maansikkel,
                                                                                                                                        een gemeenschappelijke traditie van vele volkeren
                                                                                                                                        in het Midden-Oosten.                           

Andere kalenders

Uiteraard zijn er ongeveer zoveel verschillende kalenders als er volkeren zijn, daarom nog een kleine greep uit het repertoire.

^ 20e eeuwse Balinese kalender                 ^ Chinese lattenkalender (63 v.C.)       ^ Stonehenge: neolithisch monument waar
van goede en slechte dagen                                                                                het begin van de zomer vastgesteld kan worden

   
^ Babylonische kalender van nieuwe manen.                          ^ Egyptische kalender van goede en slechte dagen.
(103-100 v.C.). Zowel de Joodse als Islamitische                     (1290-1224 v.C.). Reeds in 3000 v.C. hadden de Egyptenaren
kalender hebben elementen overgenomen van de                   een zonnekalender. Deze zou als basis dienen voor de Juliaanse kalender.
Babylonische maankalender.

Bestanden: 
BijlageGrootte
PDF icon Poster Kalenders.pdf6.64 MB

Is er iets onduidelijk? Heb je een fout gevonden? Mail ons!