Tijdsschaal




1/30 sec
: Rotatiesnelheid van de pulsar in de Krabnevel. Een pulsar is een zeer snel roterende neutronenster die twee stralenbundels uitzendt. Door de rotatie ontstaat wat men het 'vuurtoreneffect' heeft genoemd. De Krabnevel en zijn pulsar zijn ontstaan bij een supernova in het jaar 1054, en is daarmee de jongst bekende pulsar. Opvallend is dat deze pulsar ook in het zichtbare licht pulsen uitzendt.




1/3 sec
: Gemiddelde duur van een meteoor. Wanneer een stofdeeltje de atmosfeer binnendringt, zal het de luchtdeeltjes rondom zich doen oplichten (ioniseren) op ongeveer dezelfde manier als een neonlamp. Gemiddeld is deze lichtstreep zo'n enkele tienden van een seconde te zien, hoewel een nalichtend spoor soms minutenlang kan blijven hangen.


7 min 31 sec
: Maximale duur van een zonsverduistering. Door de schijnbare relatieve grootte van de zon en de maan kan een zonsverduistering op aarde nooit langer duren dan 7 minuten en 31 seconden. De eclips van 1999 duurde in Roemenië 2 minuten 23 seconden. De zonsverduistering van 21 juni 2001 zal op het maximumpunt 4 minuten 56 seconden duren, doch dit punt ligt middenin de Atlantische oceaan.





9 uur 55 minuten
: Omwentelingstijd van Jupiter. Hoewel de planeet Jupiter met zijn 318 aardmassa's de grootste van ons zonnestelsel is, draait ze toch als snelste om haar as. Deze snelle rotatie zorgt ervoor dat de planeet erg afgeplat is. Deze afplatting is zelfs al met een eenvoudige verrekijker merkbaar.






1 dag
: Geboorte van een ster : materiaal in een gaswolk (vb.de Adelaarsnevel) begint samen te klonteren en krijgt draaiingsenergie. De waterstofatomen worden geïoniseerd door de straling die wordt opgewekt door de samenballing, en de ster begint te stralen. Dit ionisatieproces duurt ongeveer 1 dag.






27,32 dagen
: Omloopstijd van onze maan. De maan, onze nachtelijke vriendin, draait in 27,32 dagen om de aarde. Doordat ze op dezelfde snelheid om haar eigen as draait, keert ze steeds dezelfde kant naar ons (dit heet een 1:1-koppeling). De achterkant van de maan werd voor het eerst gefotografeerd door de Russische Loena 3. Een maand is traditioneel een periode van ongeveer 29,5 dagen, de periode tussen twee opeenvolgende nieuwe manen.




331 dagen
: Cyclus van Mira. De ster Mira (o Ceti) in het sterrenbeeld de Walvis verandert van helderheid met een periode van ongeveer 331 dagen. Mira is enkel tijdens het maximum te zien met het blote oog, als een ster van magnitude 2. Tijdens het minimum bedraagt de magnitude slechts 10. Begin oktober zal Mira weer heel even op zijn helderst zijn.





365 dagen, 5 uur, 48 minuten en 45 seconden
: Omloopstijd van de aarde omheen de zon gemeten t.o.v. het lentepunt. Om aan een geheel aantal dagen in een jaar te komen worden schrikkeljaren toegevoegd, zodat een kalenderjaar ofwel 365 ofwel 366 dagen duurt.



11 jaar
: De zonnecyclus. Hoewel de zon niet echt een variabele ster is, heeft ze toch een cyclus: de zonnevlekken-cyclus. Om de 11 jaar is er een verhoogde zonneactiviteit. Dit fenomeen uit zich ondermeer in de toename van het aantal zonnevlekken en in uitbarstingen van de zonnewind, die op aarde radiostoringen en poollicht kunnen veroorzaken. Om correct te zijn, moeten we zeggen dat de zonnecyclus eigenlijk 22 jaar duurt: na 11 jaar is de magnetische polariteit van de vlekken omgedraaid, en nog eens 11 jaar later is ze weer hersteld.




76 jaar
: Omloopstijd van de komeet Halley. De periode van 76 jaar van deze komeet werd in 1682 vastgesteld door Edmund Halley. Hij ontdekte dat de komeet dezelfde baan volgde als kometen die in 1607 en 1531 waren waargenomen, en voorspelde de terugkeer van 'zijn' komeet in 1758. De laatste passage van Halley in de buurt van de aarde dateert van 1986, dus voor het volgende bezoek moeten we wachten tot 2061. Met moderne telescopen kan Halley tegenwoordig echter over zijn gehele baan gevolgd worden.




248 jaar
: Omloopstijd van Pluto. Pluto is de buitenste planeet van ons zonnestelsel, en heeft dus ook de grootste baan en de langste omlooptijd van alle planeten. De planeet werd pas in 1930 ontdekt door Clyde Tombaugh, en in 1978 ontdekte James Christy dat Pluto ook een maan heeft, die Charon werd genoemd en half zo groot is als de planeet zelf.



60.000 jaar
: Duur van de laatste ijstijd. De laatste ijstijd begon ongeveer 70.000 jaar geleden en eindigde zo'n 10.000 jaar geleden. Omdat de gemiddelde duur van een interglaciaal (de warmere periode tussen twee ijstijden) wordt geschat op 10.000 jaar, kunnen we niet uitsluiten dat er een nieuwe ijstijd voor de deur staat. In de 15de-16de eeuw maakten we een bescheiden afkoeling mee die bekend staat als de 'kleine ijstijd'. Toen vroren grote rivieren als de Schelde, de Theems en de Seine elke winter volledig dicht. De sneeuwlandschappen van Breughel zijn hiervan schitterende getuigenissen.


50 miljoen jaar
: Leeftijd van de Himalaya en de Alpen. Zo'n 50 miljoen jaar geleden vonden de continenten hun huidige plaats op de aardbol. De laatste landmassa op drift was het subcontinent Indië, dat zo'n 100 miljoen jaar eerder van Antarctica was losgescheurd en sindsdien als een reusachtig eiland naar het noorden was opgeschoven. Doordat Indië tegen Azië opbotste ontstond daar de Himalaya. Tezelfdertijd botsten Italië en Griekenland tegen de zuidkant van Europa, en deden de Alpen ontstaan.




230 miljoen jaar
: Omloopstijd van de zon rond de kern van ons melkwegstelsel. Niet alleen de planeten draaien rond de zon, de zon draait zelf ook rond het centrum van onze melkweg. Dat betekent dat de zon aan 220 km/seconde door het heelal stuift.





4,6 miljard jaar
: Leeftijd van onze zon. De zon waaromheen wij draaien is 4,6 miljard jaar oud. De gemiddelde leeftijd die een ster van dezelfde massa bereikt, is zo'n 10 miljard jaar. Daarna zal de zon zich opblazen tot een reusachtige gasbol die de binnenste planeten volledig zal opslokken. Ze zal tenslotte haar buitenste lagen afstoten en haar oude dag doorbrengen als een uiterst langzaam afkoelende witte dwerg.


Bestanden: 
BijlageGrootte
PDF icon Poster Tijdsschaal.pdf3.4 MB

Is er iets onduidelijk? Heb je een fout gevonden? Mail ons!