Nieuwsberichten

Gigantische tsunami van X-stralen rolt door de Perseus Cluster

Een golf van heet gas, twee maal zo breed als de Melkweg, verstoort de nabijgelegen Perseus Cluster. De golf, die 200 000 lichtjaar in diameter meet, werd wellicht miljarden jaren geleden gevormd uit een buurcluster die in tweeën gereten werd. Het fenomeen wordt geassocieerd met de dichte nadering van een kleinere cluster. De golf doorheen de cluster toont dat de fusie van deze reusachtige structuren nog steeds aan de gang is. Clusters zijn de grootst gekende, door zwaartekracht gebonden, structuren in het heelal. De Perseus cluster bijvoorbeeld, gelegen in het sterrenbeeld Perseus op 240 miljoen lichtjaar van de aarde, meet een geweldige 11 miljoen lichtjaar in diameter.

Cassini duikt de ringen van Saturnus in

NASA’s ruimtesonde Cassini zit stilaan zonder brandstof en begint daarom vandaag aan zijn meest spannende en gevaarlijkste deel van zijn missie, een duik doorheen de ringen! Afgelopen vrijdag vloog de ruimtesonde nog een laatste keer voorbij Saturnus’ maan Titan om met behulp van diens zwaartekracht de snelheid op te drijven. Na dit manoeuvre stevende Cassini af op het 2000 km brede gat tussen de dampkring en de ringen van Saturnus. De ruimtesonde maakte vandaag zijn eerste succesvolle duik omstreeks 12u vanmiddag en zal dit nog eens 21 keer herhalen alvorens zijn missie te beëindigen op 15 september.

Jupiter in oppositie op 7 april 2017

Vandaag, vrijdag 7 april, staat Jupiter in oppositie met de zon. Dit betekent dat Jupiter nagenoeg recht tegenover de zon komt te staan (relatief t.o.v. de aarde) en zo helderder is dan anders. De grootste planeet in het zonnestelsel komt op kort na zonsondergang en gaat weer onder kort voor zonsondergang. Je hebt dus de hele nacht tijd om te kijken! Jupiter bevindt zich op dat moment in het sterrenbeeld Maagd.

Jupiter in oppositie

De lente is in het land!

Vandaag op zondag 20 maart ging de aarde op haar jaarlijkse baan rond de zon door het voor ons belangrijke punt in de ruimte, het lentepunt of lente-equinox.Om half 6 ’s ochtends onze tijd begon zo voor ons dan de astronomische lente. Seizoenen ontstaan doordat onze aarde een hoek van ongeveer 23,5° maakt met haar baanvlak rond de zon (ecliptica). Door deze hoek lijkt het alsof de zon een half jaar onder de evenaar zit en een half jaar boven de evenaar. De punten waar de zon van noord naar zuid gaat en omgekeerd noemt men equinoxen.

Maan Saturnus: Pan in close up.

Astronomen weten al lang dat Pan, één van de manen van Saturnus, een gekke vorm heeft. Foto’s vanop aarde tonen een walnoot- of vliegende schotel-achtige look, maar de ruimtesonde Cassini leverde nu schitterende close-ups van de 35km brede ijsmaan. Het ziet er eerder uit als een, what’s in a name, empanada. Pan draait rond Saturnus in één van de (donkere) gaten in de ringen en trekt voortdurend materiaal aan uit de omliggende ringen waardoor de gekke “rand” ontstaat. De beelden zijn nog vers en worden dus nog volop bestudeerd!

Hypatia de allereerste vrouwelijke astronoom

Hypatia wordt algemeen beschouwd als de eerste vrouwelijke wiskundige en astronoom. Ze leefde eind 4de eeuw, begin 5de eeuw in de bloeiende Egyptische stad, Alexandrië. Eén van de belangrijkste kennis- en handelscentra in het Byzantijns-Romeinse rijk. De stad was beroemd om haar gigantische bibliotheek en trok de meest briljante mensen aan. Alexandrië werd gesticht door Alexander de Grote en een groot deel van de Griekse intellectuelen gemeenschap uit de hogere sociale klassen zijn zich er gaan vestigen. Zo ook Hypatia’s vader die er doceerde aan de universiteit, het Mouseion (tempel der muzen, de 9 godinnen die de 9 wetenschappen en kunsten personifieerde, red.). Hij leerde zijn dochter alles over wiskunde, sterrenkunde, filosofie, mechanica en techniek, en gaf haar toegang tot de grote bibliotheek.

Op reis naar de maan met SpaceX?

45 jaar, zolang is het geleden dat een mens nog in de dichte nabijheid van onze natuurlijke satelliet vertoefd heeft. Niets te vroeg dus kwam het ruimtevaartbedrijf SpaceX deze week met de boodschap dat het mogelijk eind 2018 al twee astronauten rond de maan wil laten draaien. Belangrijk nieuws voor iedereen die warmloopt voor ruimtevaart en ruimte-exploratie. Belangrijk enerzijds omdat het opnieuw gaat over mensen in ‘deep space’ en anderzijds omdat deze verre reis voor de eerste keer grotendeels op poten gezet zal worden door een private onderneming.

Disney promoot sterrenkunde met film Moana

Een van de grootste en meest mysterieuze avonturen in de geschiedenis van de mens is wellicht de kolonisatie van de Stille Oceaan door de Polynesiërs. Ze slaagden hier wellicht in, omdat hun vooruitstrevende kennis van de sterrenhemel van hen excellente navigators maakten. De Disney film “Moana” mag dan hier en daar wel een loopje nemen met de feiten, toch brengt de film opnieuw de complexiteit van inheemse astronomie dichter bij een generatie van jongeren die door de alomtegenwoordige lichtvervuiling het contact met de sterrenhemel verloren zijn.

Maan in de bijschaduw van de aarde

In de loop van de nacht zal de volle maan in de bijschaduw (penumbra) van de aarde komen te staan. Een maansverduistering dus, want direct zonlicht wordt zo voor een deel tegengehouden. De volle maan van vannacht zal dus een beetje minder helder zijn dan gemiddeld. De hele verduistering is vanuit onze contreien te zien en begint omstreeks 23u34, de maximale lichtafname is te zien omstreeks 1u44. Omstreeks 3u53 zoeft de maan weer uit de bijschaduw en neemt de maan weer haar normale lichtsterkte aan.

Micro-organismen kunnen overleven op Mars

Een nieuwe studie van NASA’s Astrobioligie programma toont aan dat simpele organismen, die behoren tot de oudste levenssoorten op aarde, kunnen overleven in de extreem dunne atmosfeer van Mars. Het Marsoppervlak is veelal koud en droog, maar er zijn steeds meer aanwijzingen dat de planeet miljarden jaren geleden rivieren, meren en zeeën moet gehad hebben. Vloeibaar water is een zeer belangrijke bestaansfactor voor leven, waardoor de wetenschappers de kans achten dat er lang geleden leven geëvolueerd is op Mars toen het er nog “nat” was. Dat leven zou er nu dus nog steeds kunnen zijn.

Pages