Frank diende zijn kandidatuur bij ESA al in 1990 in, maar het duurde tot 1998 voor hij werd geselecteerd uit de honderden enthousiaste kandidaat- astronauten.

Tussen 1998 en 2000 werkte hij bij het ESTEC (European Space & Technology Centre) in Noordwijk. Daar hielp hij als testpiloot mee bij de ontwikkeling van de X-38, een kleine broer van de spaceshuttle die moet gaan dienen als reddingssloep voor het ISS (het Crew Return Vehicle). De X-38 heeft voorlopig enkel onbemande testvluchten uitgevoerd. Frank testte de software die als vluchtsimulator moet dienen bij het trainen van astronauten voor de X-38.

Het astronautencorps van de ESA. Frank De Winne staat achteraan in het midden. [Foto: ESA]

De X-38, die in 2005 als reddingssloep voor het ruimtestation moet gaan dienen en waarvoor Frank De Winne de software uitteste. [Foto: ESA]

In 2000 werd dan beslist dat Frank astronaut zou worden op een taxivlucht naar het ISS, en verhuisde hij van het ESTEC naar het EAC (European Astronaut Centre) in Keulen. Daar volgde hij de opleiding tot astronaut. Zo'n opleiding verloopt in drie stappen.

Basistraining

Tijdens de basistraining krijgen de astronauten in opleiding theoretische lessen. Daarbij schaven ze ondermeer hun wetenschappelijke en technische kennis bij. Ze krijgen ook een korte medische cursus.

Om te leren omgaan met het materiaal en het uitvoeren van taken onder tijdsdruk in moeilijke omstandigheden worden er ook vluchttrainingen gedaan. Zo leren de astronauten vlot in team werken en communiceren. Daarnaast krijgen ze ook nog een opleiding snorkelduiken. Die is nodig omdat veel van de operaties onder water worden geoefend om een kunstmatige gewichtloosheid te simuleren.

Tenslotte is er een programma met zware fysieke proeven die hen leren omgaan met de enorme krachten die hun lichaam zal ondervinden tijdens het vertrek, het verblijf in de ruimte en de terugkeer naar de aarde. Na één jaar moet de kandidaat-astronaut een examen doen, en als hij daarvoor slaagt wordt hij astronaut.

De grote centrifuge in Sterrenstad. Hierin worden de kosmonauten aan alle mogelijke krachten blootgesteld, met een maximum van 31g. Dat is bijna tien keer meer dan ze normaal gezien in de sojoez te verduren zullen krijgen. [Foto: Urania]

Ook fysieke training behoort tot het programma: de ruimtevaarders moeten gezond en in uitstekende conditie zijn. Ook in de ruimte zullen ze regelmatig fysieke proeven moeten doen, al heeft gewichtheffen in gewichtsloze toestand natuurlijk weinig zin. [Foto: NASA]

Voortgezette training

Tijdens de voortgezette training worden kennis en vaardigheden aangeleerd die nodig zijn om te werken met de verschillende toestellen en ruimtetuigen: de experimenten en modules van het ISS, de sojoez, ... De ruimtevaarders moeten ook de handleidingen van alle instrumenten uitgebreid bestuderen. Wie met de Russische sojoez vliegt, moet dus ook Russisch leren om die handleidingen te kunnen lezen!

De astronauten leren omgaan met de verschillende apparaten aan boord van het ISS. Dat gebeurt in exacte copies van de modules. [Foto: Urania]

Ook het aan- en uittrekken van een ruimtepak is geen sinecure. Hier zien we Frank De Winne en collega Roberto Vittori hun skafander (zo noemen de Russen hun ruimtepakken) aantrekken. [Foto: ESA]

Specifieke training

De specifieke training tenslotte verschilt van opdracht tot opdracht: de astronauten worden getraind op de specifieke taken die ze tijdens hun missie in de ruimte zullen moeten volbrengen. Om de samenwerking zo vlot mogelijk te laten verlopen worden de astronauten van dezelfde missie zoveel mogelijk samen als één team getraind. De gespecialiseerde training bestaat uit een opleiding in de specifieke taak die de astronaut zal uitvoeren, alleen of in team; de segmenttraining leert hen hoe ze de onderdelen van de verschillende experimenten in elkaar moeten steken, en hoe ze de toestellen aan boord van het ISS moeten gebruiken. Tenslotte loopt deze training ook nog voort terwijl de astronauten al aan boord van het ISS zijn: daar blijven ze zich oefenen in de verschillende taken en doen ze mee aan repetities en veiligheidstests.

In de sojoez-simulator leerde Frank de knepen van het vak van vluchtingenieur. Hij zal trouwens de eerste zijn die met een nieuwe sojoez-TMA vliegt, en de laatste om met een oude sojoez-TM terug naar de aarde te keren. Op de foto zie je nog het oude model. [Foto: ESA]

Soms verloopt een aantal van die trainingen onder water. Grote watertanks simuleren de omstandigheden die bij een ruimtewandeling heersen. In speciaal aangepaste ruimtepakken oefenen de astronauten de taken die ze buiten het ISS zullen moeten uitoefenen. [Foto: NASA]