De eclips van 29 maart

Opnieuw een totale zonsverduistering in centraal Afrika. Dit keer zijn de kleine kustlandjes in het noordwesten van het continent aan de beurt. In Libië is het zelfs voor de tweede maal in korte tijd raak: een maand geleden lag het land op het traject van de ringvormige eclips van 3 oktober. Na Afrika zal de maanschaduw ook Europees grondgebied met Turkije en enkele West-Aziatische landen waaronder Kazachstan en Rusland, aandoen.

Het is tevens voor de tweede keer binnen een half jaar dat zowel in Afrika als in Europa sprake is van een gedeeltelijke zonsverduistering.

Natal, een grote stad aan de oostkust van Brazilië, markeert de plek waar de kernschaduw van de maan voor het eerst in aanraking komt met het aardoppervlak. Bij zonsopkomst zullen de inwoners van de stad een ongebruikelijk tafereel aanschouwen: waar normaal gesproken de zon staat, bevindt zich nu een bijna onnatuurlijk zwarte leegte, omgeven door de karakteristieke waaiers van de corona. Wanneer de schaduw na een tocht over de Atlantische Oceaan bij de Ghanese hoofdstad Accra het vasteland weer bereikt, is het inmiddels 11h12 (plaatselijke tijd). Nadat ook inwoners van achtereenvolgens Togo, Benin, Nigeria, Niger en Tsjaad de totaliteit hebben kunnen bewonderen, zal in Libië het maximum van de zonsverduistering te zien zijn. Hierna trekt het totaliteitspad over het Middellandse-Zeegebied, Turkije, Georgië en Kazakstan. Uiteindelijk verlaat de kernschaduw het aardoppervlak weer tijdens de zonsondergang in Rusland en Mongolië om 13h47.

Wie op de eerste plaats wil zitten moet dus naar Centraal Afrika. Daar duurt de eclips niet alleen het langst (4 minuten 7 seconden), maar daar vinden we de zon tevens hoog aan het firmament. Op de altijd vervelende nekkramp na betekent dit dat waarnemers weinig hinder zullen ondervinden van grote voorgrondobjecten aan de horizon. Bovendien kan men dankzij de comfortabele duur van de totale eclips ook enige aandacht besteden aan de fraaie bijverschijnselen, zoals de schemeringskleuren aan de horizon, en het verschijnen van de helderste sterren. Die doet zich tijdens de totaliteit namelijk wel degelijk gelden. Venus zal met een helderheid van magnitude -4,4 zonder twijfel direct in het oog springen. De planeet bevindt zich voor toeschouwers in Afrika hoog in het zuidwesten, zo'n 45 graden ten westen van de verduisterde zon. Mercurius met magnitude -0,9 vinden we ergens halverwege de lijn Zon-Venus.

Verloop in België (gedeeltelijk)
Verloop in Turkije (volledig)

De eclips van 29 maart in België

Voor waarnemers in België breekt het grote moment aan om 11h46. De zon is dan al lang op en staat op ongeveer 36° hoogte in het zuidoosten. Op dat moment raakt de linkerzijde van de maan de rechterzijde van de zon. We spreken van het eerste contact. De zon zal tijdens de verduistering verder klimmen aan de hemel. Vanaf dat moment zal de maan de zon langzaamaan meer en meer bedekken, tot de verduistering om 12h37 op haar maximum is.

Op dat moment is de zon voor 35% door de maan bedekt. De zon staat nu 40° hoog. Vanaf nu zal de maan zich terug verwijderen van het centrum van de zon. Rond 13h28 zal de verduistering voorbij zijn, wanneer het laatste restje maan dat de zon bedekte, verdwijnt. Dit noemt men het laatste contact.

De exacte tijdstippen van de verduistering kunnen enkele minuten verschillen, al naargelang van de plek in België waar je je bevindt. Hier gebruiken we de tijdstippen voor Ukkel.

	eerste contact	maximum	laatste contact
In België (Brussel)	11h46	12h37	13h28
In Turkije (Antalya)	12h43	13h58	15h13

De eclips van 29 maart in Turkije

Aangezien Turkije in de totaliteitsgordel ligt, zal de zon er voor een veel groter gedeelte door de maan bedekt worden. Beide objecten staan er ook hoger aan de hemel. In een strook van bijna 184 kilometer breed, die ook over de steden Antalya en Konya loopt, zal de zonsverduistering als totaal zichtbaar zijn. In Antalya vangt de verduistering aan om 12h43m, wanneer de maan de zon begint te bedekken. De zon staat nu 54° boven de horizon.

Om 13h58m (plaatselijke tijd) zal de verduistering op haar maximum zijn. Op dat moment zal rondom de maan de corona zichtbaar zijn. Deze totale fase is gedurende 3m44s zichtbaar. De zon is intussen verder aan het dalen aan de hemel, en staat nu op 52° hoogte. Daarna zal de maan zich terug verwijderen van de zon, en om 15h13 is de verduistering ten einde.