|
Tijdens de eerste ochtenduren van 17 november 1998 waren vroege vogels
getuige van een ware vuurbollenstorm: per uur verschenen 100 à 200
zeer heldere meteoren die nog goed zichtbaar waren tijdens de
ochtendschemering. Tijdens de nacht van 17 op 18 november zag men in
onze streken niets... hadden de astronomen zich "misrekend", zoals
sommige media beweerden?
De vuurbollenstorm in de ochtend van 17 november kwam als een
volslagen verrassing. Berekeningen achteraf hebben ons geleerd dat de
aarde toen door een stoffilament is getrokken dat de komeet
Tempel-Tuttle heeft uitgestoten in 1333, 20 omlopen geleden! Normaal
is zo'n stoffilament dan allang volledig vervaagd en kan onmogelijk
nog aanleiding geven tot verhoogde activiteit, maar in dit geval
kon worden aangetoond dat door de aantrekkingskracht van de reuzenplaneet
Jupiter de grotere stofdeeltjes in dit filament (die dan ook
aanleiding gaven tot helderdere meteoren) bijeenbleven.
Met een
impactsnelheid van 70 km/s hebben deze deeltjes evenveel energie als een
truck op een snelweg... Geen wonder dat de meteoren toen zo helder
waren.
Erg spectaculair was dat de erg heldere meteoren zogenaamde "nalichtende
sporen" nalieten,
een oplichtend spoor dat soms minutenlang zichtbaar blijft na het
verschijnen van de vuurbol. Op onderstaande reeks is te zien hoe zo'n
spoor door wind in de bovenste lagen van onze dampkring vervormd wordt.
De reeks is ook beschikbaar als een filmpje.
Deze beelden werden
met een videocamera met image-intensifier gemaakt door een Duits team
van de Arbeitskreis Meteore op de sterrenwacht van Ulaan Baatar in
Mongolië. Dank aan Sirko Molau voor het filmpje (animated gif, 1Mb).
De "eigenlijke" storm, als er een zou optreden, was voorzien voor de
nacht van 17 op 18 november 1998, omstreeks 21h30 onze tijd: voor
ons dus onzichtbaar, want niet in de tweede helft van de nacht! Het
kon dus geen verwondering wekken dat er vanuit ons land bijna niets te
zien was in de ochtenduren van 18 november. In China, Siberië en
Mongolië is het echter verscheidene uren later, en daar viel het
voorspelde maximum wél in de tweede helft van de nacht. Helaas
bereikten de Leoniden op hun hoogtepunt daar niet meer dan 100 à 150
meteoren per uur. Berekeningen achteraf wezen uit dat de aarde alle
jonge stoffilamenten gemist heeft.
De situatie in 1998: de aarde passeerde langs de stofkolommen van
1800, 1833 en 1866 heen,
zodat slechts weinig stofdeeltjes toen op aarde vielen.
Simulaties: © David Asher et
al.
Meer info:
|
