Space Shuttle

Op 21 juli 2011 kwam er een einde aan het 30 jaar oude ruimteveerprogramma met de landing van shuttle Atlantis in Florida. De laatste toestellen Atlantis, Discovery en Endeavour worden nu gedemonteerd en klaargemaakt voor musea zoals het Smithsonian.

The STS-135 bemanning poseert voor Atlantis. Van links naar rechts: Commander Chris Ferguson, Mission Specialist Sandy Magnus, Pilot Doug Hurley and Mission Specialist Rex Walheim. Foto: NASA/Kim Shiflett

De Space Shuttle speelde een belangrijke rol in de bouw van het internationale ruimtestation ISS. Vergeleken met andere raketten kon de Shuttle met een grotere bemanning de ruimte in. De Shuttle speelt ook een belangrijke rol in de bevoorrading van het ISS omdat het veel meer vracht kon vervoeren dan het Russische vrachtschip Progress.

Het eerste ruimteveer was Columbia. De eerste vlucht had plaats op 12 april 1981 met aan boord de astronauten Young en Crippen. De andere ruimteveren waren Challenger, Discovery, Atlantis en Endeavour. Twee van deze vijf ruimteveren zijn niet meer. Challenger ontplofte in 1986 bij de lancering. Columbia spatte uit elkaar bij de terugkeer in de dampkring in 2003. Telkens kwam de ganse bemanning om het leven.

Er zijn meer dan honderd vluchten uitgevoerd met het ruimteveer. Alle vluchten vermelden is dan ook onbegonnen werk.

In februari 1984 zou Bruce McCandless als eerste mens volledig vrij in de ruimte rondzweven. Normaal gezien blijft bij een ruimtewandeling de ruimtevaarder met het moederschip verbonden. Dat was nu niet het geval. Opdat McCandless zich in de ruimte zou kunnen verplaatsen werd de Manned Maneuvering Unit ontworpen, als 't ware de eerste ruimtescooter. De MMU zou later niet meer gebruikt worden.

Eén van de voordelen van de Space Shuttle was dat in sommige gevallen het ruimteveer defecte satellieten kon gaan oppikken om ze te herstellen of zelfs terug te brengen naar de aarde. Daar kunnen ze dan hersteld worden en eventueel weer gelanceerd. Zo zouden in november 1984 de astronauten Gardner en Allen twee verloren kunstmanen Palapa B2 en Westar 6 gaan ophalen.

Ruimtevaart wordt niet alleen gebruikt om aan wetenschap te doen. Er is natuurlijk ook het uittesten van allerlei nieuwe technologieën en technieken. Maar ruimtevaart wordt soms ook gebruikt als public relations. Zo was de vlucht van John Glenn in november 1998, 38 jaar na zijn eerste vlucht, voor velen niet meer dan een publiciteitsstunt voor de NASA. Er was immers heel wat publieke belangstelling.

De Shuttle werd vroeger ook vaak gebruikt om satellieten te lanceren, zowel communicatiesatellieten die in een geostationaire baan terecht kwamen als interplanetaire sondes. Zo werd op 4 mei 1989 de Magellan uitgezet, een sonde die dan verder naar Venus zou vliegen om de planeet met radar in kaart te brengen. Aangezien het ruimteveer de sonde enkel in een baan om de aarde kon brengen, is de sonde hier nog verbonden met een extra rakettrap.

De Hubble Space Telescope werd in april 1990 geïnstalleerd maar door een verkeerd geslepen spiegel was het beeld niet zo goed als verwacht. In december 1993 werd de Shuttle Endeavour gelanceerd. Er waren vijf ruimtewandelingen nodig om de telescoop te herstellen en om nieuwe instrumenten in de kijker te plaatsen.

Is er iets onduidelijk? Heb je een fout gevonden? Mail ons!