Het Belgische klimaat
Het Belgische klimaat is een gematigd maritiem klimaat. Het regent ongeveer
het hele jaar, met een licht afgetekend neerslagmaximum in de winter veroorzaakt
door de vele depressies die dan door ons land trekken, en ook een
neerslagmaximum in de zomer door de toch vaak voorkomende zomeronweders. Op een
heel jaar tijd valt er ongeveer 800 mm neerslag in Hove, terwijl de maandelijkse
uitersten kunnen lopen van minder dan 10 mm tot meer dan 270 mm op een maand
tijd in juli 2000. Het natste jaar in Hove was 2000 met 1143 mm neerslag, een
extreem hoge waarde.
De temperaturen zijn ook zeer gematigd met een gemiddelde waarde van tegen
de 17 graden in juli en ca. 2 à 3 graden in januari. De uitersten lopen van -
20°C in heel extreme wintergevallen tot maximaal 35 à 38°C in de zomer. Deze
uitersten komen uiteraard zeer zelden voor, maar ze horen wel degelijk tot de
mogelijkheden.
Al deze waarden komen o.a. van het weerstation NJORD, dat bij Urania ligt.
Sinds enkele jaren is NJORD een officieel klimatologisch station van het KMI, en
draagt Hove dus bij tot de waardes van het Belgische klimaat.
Opwarming?
Waarschijnlijk is het je niet opgevallen, maar het is een feit dat het de
afgelopen decennia enorm opgewarmd is, vooral vanaf eind jaren '80. Ook uit
metingen is bevestigd dat de temperatuur omhoog is gegaan, en het lijkt ook dat
er meer weerextremen zijn tegenwoordig, hoewel dat laatste nog niet door
onderzoek bevestigd is. Het is een feit dat de temperatuur tenminste een graad
gestegen is boven België en Nederland. We beschouwen voorlopig echter een veel
te korte periode om uit te maken of het om een echte verandering gaat of slechts
om een natuurlijke variatie.
Het staat zelfs niet vast of de exponentiële toename van CO2
sinds ca. 1950 de oorzaak is van de temperatuursstijging. Het zou zelfs kunnen
dat de CO2-concentratie is toegenomen omdat de temperatuur is
gestegen. Er is tot nu toe niemand die goed bewezen heeft of CO2
"leidend" of "volgend" is t.o.v. de temperatuur, alhoewel wordt aangenomen dat
CO2 de temperatuursstijging veroorzaakt.
De toekomst is erg onzeker. Waarschijnlijk zal de temperatuursstijging nog
enkele jaren doorzetten, wie weet zelfs wat langer. Maar op langere termijn zou
het goed kunnen dat de terugkoppelingseffecten van de aarde voor een
stabilisatie of wie weet zelfs een afkoeling zorgen.
De temperatuursstijging op zich is zelfs niet overal gemeten. Terwijl het in
West-Europa en vele andere plaatsen sterk opwarmt, zijn boven Scandinavië
toenames van gletsjers te zien. En op Antarctica is ook al geen eenduidigheid.
Op het ene zuidpoolstation is het warmer geworden, op het andere juist kouder.
We kunnen dus stellen dat er veelal een duidelijke temperatuursstijging is
waargenomen, maar of het klimaat effectief zal veranderen is nog een groot
vraagteken, zeker op langere termijn. We beschouwen daarvoor een veel te korte
periode. De standaard van 30 jaar om een klimaat te bepalen is veel te kort
gekozen.
Ijstijd op komst?
Op langere termijn is het waarschijnlijk, als de huidige opwarming niet
doorzet, dat we naar een nieuwe ijstijd evolueren. We zijn nu nl. in een extreem
lang interglaciaal, en volgens de baanberekeningen van de aarde en de zon zou
deze warme periode geen lang leven meer beschoren zijn.
De ijstijd zou ook op korte periode kunnen inzetten, als de Golfstroom zou
stilvallen. De Golfstroom wordt o.a. gevoed door de thermohaliene circulatie op
de aarde, de dichtheidsgedreven stroming. Er is een diepzeestroom van Groenland
naar Zuid-Afrika, en het zou kunnen dat deze stroom stilvalt als de ijskap van
Groenland wegsmelt. Deze diepzeestroom wordt immers aangedreven door zwaarder
zout water, maar het afgesmolten water van Groenland is zoet, en zou deze
onderstroom en op zijn beurt de Golfstroom zelf kunnen stilleggen. Dit zou een
kwestie kunnen zijn van een halve eeuw.
Het gat in de ozonlaag
Positief is wel dat het ozongat tegen 2050 naar alle waarschijnlijkheid weer
hersteld zou zijn. Maar dat heeft niet veel met het klimaat op zich te maken. De
boodschap is om zo goed mogelijk met satellieten en stations het weer te blijven
"monitoren", zodat er de komende jaren meer duidelijkheid zal komen in deze
uiterst complexe materie...
|
