- Woensdag 13 januari tot woensdag 15 december 2010: Cursus theoretische sterrenkunde
Beschrijving: De cursus theoretische sterrenkunde richt zich tot iedereen die geboeid is door de wondere wereld waarin wij leven. Ruimteschip Aarde is ons veilig nest in een onmetelijk groot universum. Tijdens de cursus nemen we de tijd om onze eigen planeet wat nader te leren kennen, maar we maken vooral ook kennis met onze buren, d.w.z. de andere objecten in ons zonnestelsel, en de sterren die overal om ons heen aan de hemel staan te schitteren. Zo leren we rode reuzen kennen en witte dwergen, we maken kennis met hoofdreekssterren en we komen alles te weten over hoe sterren geboren worden en daarna ook aan hun einde komen. Meer weten over zwarte gaten, over donkere materie, over quasars? Inzicht krijgen in de grote structuren van het heelal? Begrijpen hoe men in verschillende golflengten telkens een ander beeld van de werkelijkheid te zien krijgt? In de theoretische cursus op MIRA komen al deze onderwerpen ruimschoots aan bod. Bovendien volgen we op de voet wat er in de loop van het jaar op gebied van sterrenkundig onderzoek allemaal gepresteerd wordt.
Alle lessen vinden plaats op woensdagavond tussen 19 en 21 uur in de grote multimediazaal van de volkssterrenwacht, en worden gegeven door medewerkers van MIRA. Aan het einde van elk lesgedeelte is er tijd voorzien om vragen te stellen. Bovendien worden de lessen veelal gegeven op data waarop ook de werkgroep waarnemen actief is, zodat de cursisten bij helder weer ook effectief door de telescoop kunnen kijken naar alle hemelobjecten die op dat welbepaalde moment boven de horizon staan.
De deelnameprijs bedraagt € 110. In die prijs is ook een uitvoerige syllabus inbegrepen. Om in te schrijven dient men het juiste bedrag over te schrijven op PCR 000-0772207-87 van Volkssterrenwacht MIRA met vermelding van "Theorie 2010 + naam deelnemer/deelneemster".
Er geldt een minimumleeftijd van 15 jaar en voorkennis is niet vereist.
Deelnemingsbijdrage: 110.00 EUR
Sterrenwacht: Mira
- Zaterdag 4 september 2010 van 14h00 tot 22h00: Opendeurdagen
Beschrijving: Tijdens onze opendeurdagen die elk jaar plaatsvinden in het begin van september krijgen alle geïnteresseerden de gelegenheid om uitgebreid kennis te maken met sterrenkunde, ruimtevaart en weerkunde, alsook met hetgeen Volkssterrenwacht MIRA op dat vlak te betekenen heeft.
Bij helder weer kan je overdag kennismaken met de Zon. MIRA beschikt over de nodige instrumenten om fenomenen zichtbaar te maken aan het zonsoppervlak die ons heel wat kunnen leren over de werking van de Zon, o.a. zonnevlekken en protuberansen. En ’s avonds verkennen we de zomersterrenhemel met onze aanzienlijke collectie telescopen.
Voorts staan er heel wat experimenten opgesteld, waarbij o.a. de slinger van Foucault en een model van de gekromde ruimte blikvangers zijn. Heel didactisch zijn de optische tafels die op een bevattelijke en interactieve wijze licht werpen op een aantal basisprincipes uit de optica. Er zijn doorlopend planetariumprogramma’s en multimediavoorstellingen voorzien. Bovendien is er een goed gestoffeerde tentoonstellingsruimte waarbij allerlei astronomische onderwerpen aan bod komen.
Zaterdag van 14 tot 22 uur en zondag van 10 tot 18 uur
Vrije toegang
Sterrenwacht: Mira
- Zondag 5 september 2010 van 10h00 tot 18h00: Opendeurdagen
Beschrijving: Tijdens onze opendeurdagen die elk jaar plaatsvinden in het begin van september krijgen alle geïnteresseerden de gelegenheid om uitgebreid kennis te maken met sterrenkunde, ruimtevaart en weerkunde, alsook met hetgeen Volkssterrenwacht MIRA op dat vlak te betekenen heeft.
Bij helder weer kan je overdag kennismaken met de Zon. MIRA beschikt over de nodige instrumenten om fenomenen zichtbaar te maken aan het zonsoppervlak die ons heel wat kunnen leren over de werking van de Zon, o.a. zonnevlekken en protuberansen. En ’s avonds verkennen we de zomersterrenhemel met onze aanzienlijke collectie telescopen.
Voorts staan er heel wat experimenten opgesteld, waarbij o.a. de slinger van Foucault en een model van de gekromde ruimte blikvangers zijn. Heel didactisch zijn de optische tafels die op een bevattelijke en interactieve wijze licht werpen op een aantal basisprincipes uit de optica. Er zijn doorlopend planetariumprogramma’s en multimediavoorstellingen voorzien. Bovendien is er een goed gestoffeerde tentoonstellingsruimte waarbij allerlei astronomische onderwerpen aan bod komen.
Zaterdag van 14 tot 22 uur en zondag van 10 tot 18 uur
Vrije toegang
Sterrenwacht: Mira
- Donderdag 9 september 2010 van 20h00 tot 22h00: Cursus weerkunde
Beschrijving: Het weer, hét gespreksonderwerp bij uitstek. We worden er dagelijks mee geconfronteerd en het oefent een belangrijke invloed uit op ons leven.
In deze cursus maken we kennis met de mechanismen en factoren die het weer op Aarde tot stand doen komen. Er is ook een meer praktijkgericht gedeelte. Hier gaan we dieper in op het herkennen van wolken, interpreteren van weerkaarten, satellietbeelden, beschrijving van specifieke weersituaties zoals storm, onweer en sneeuw. We besteden ook aandacht aan klimaat en klimaatverandering.
De cursus weerkunde was in ons jaarprogramma gepland op donderdagavonden van 9 september tot en met 28 oktober, telkens van 20h00 tot 22h00. De eerste les wordt vervangen door de inhuldiging van de oliebarometer, een evenement dat volledig kadert in het thema van de cursus, en waarop de cursisten dan ook van harte uitgenodigd zijn.
Inschrijven voor deze cursus kan door 24 euro (39 euro voor niet-leden) te storten op rekeningnummer 448-0076821-95 van VSRUG vzw, Rozier 44, 9000 Gent, met mededeling ‘cursus weerkunde’.
Deelnemingsbijdrage: 39.00 EUR
Sterrenwacht: UGent Armand Pien
- Vrijdag 10 september 2010 van 20h00 tot 23h00: Opendeurdagen Urania
Beschrijving: Op 10, 11 en 12 September 2010 houdt Volkssterrenwacht Urania uit Hove haar jaarlijkse opendeurdagen. Het thema dit jaar is zwarte gaten. Via een tentoonstelling kan het grote publiek gratis kennismaken met het leven van een ster en de werking van de sterrenwacht, een blik achter de schermen werpen en verschillende voordrachten en demonstraties volgen. Bij helder weer kunnen de bezoekers door één van de telescopen in de ruimte kijken en kan er ingeschreven worden voor de diverse sterrenkundige cursussen voor jong en oud. Verder worden de nieuwe astroreizen voorgesteld en kan je een bezoekje brengen aan de waarnemingstoren, weerstation, bibliotheek, kijkerbouwatelier en onze astroshop. Voor een drankje en een hapje kan je terecht in onze astrobar. Urania is open VRIJDAG 10 SEPT VAN 20 TOT 24 UUR, ZATERDAG 11 SEPT VAN 14 TOT 24 UUR, ZONDAG 12 SEPT VAN 12 TOT 18 UUR.
Sterrenwacht: Urania
- Zaterdag 11 september 2010 van 14h00 tot 23h00: Opendeurdagen Urania
Beschrijving: Op 10, 11 en 12 September 2010 houdt Volkssterrenwacht Urania uit Hove haar jaarlijkse opendeurdagen. Het thema dit jaar is zwarte gaten. Via een tentoonstelling kan het grote publiek gratis kennismaken met het leven van een ster en de werking van de sterrenwacht, een blik achter de schermen werpen en verschillende voordrachten en demonstraties volgen. Bij helder weer kunnen de bezoekers door één van de telescopen in de ruimte kijken en kan er ingeschreven worden voor de diverse sterrenkundige cursussen voor jong en oud. Verder worden de nieuwe astroreizen voorgesteld en kan je een bezoekje brengen aan de waarnemingstoren, weerstation, bibliotheek, kijkerbouwatelier en onze astroshop. Voor een drankje en een hapje kan je terecht in onze astrobar. Urania is open VRIJDAG 10 SEPT VAN 20 TOT 24 UUR, ZATERDAG 11 SEPT VAN 14 TOT 24 UUR, ZONDAG 12 SEPT VAN 12 TOT 18 UUR.
Sterrenwacht: Urania
- Zaterdag 11 september 2010 van 20h00 tot 22h00: MIRA Jeugdkern "The Great Debate"
Beschrijving: In 1920 werd onder astronomen een zwaarwichtige discussie gevoerd over het al dan niet bestaan van andere melkwegstelsels. De MIRA Jeugdkern zet die traditie van astronomische debatten en discussies verder. Waarover het zal gaan, daarover zal eerst gediscussieerd worden, maar dat het debat van een ongemeen hoog niveau zal zijn, dat staat nu al vast. Om deel te nemen is het wel nodig deftig gekleed te zijn!
Sterrenwacht: Mira
- Zondag 12 september 2010 van 10h00 tot 18h00: Open Monumentendag
Beschrijving: Op zondag 12 september zet de volkssterrenwacht Armand Pien de deuren open ter gelegenheid van de Open Monumentendag. Het thema dit jaar is ‘De 4 elementen (water, aarde, vuur en lucht)’. Er worden doorlopend activiteiten voorzien die kaderen in dit thema; bezoek aan de telescoopkoepels, het weerstation, waarnemen op het grasveld, korte filmpjes en voordrachten, knutselen voor de kleinsten, … Kortom, voor elk wat wils!
Deuren open tussen 10h en 18h, toegang is gratis.
Sterrenwacht: UGent Armand Pien
- Zondag 12 september 2010 van 12h00 tot 18h00: Opendeurdagen Urania
Beschrijving: Op 10, 11 en 12 September 2010 houdt Volkssterrenwacht Urania uit Hove haar jaarlijkse opendeurdagen. Het thema dit jaar is zwarte gaten. Via een tentoonstelling kan het grote publiek gratis kennismaken met het leven van een ster en de werking van de sterrenwacht, een blik achter de schermen werpen en verschillende voordrachten en demonstraties volgen. Bij helder weer kunnen de bezoekers door één van de telescopen in de ruimte kijken en kan er ingeschreven worden voor de diverse sterrenkundige cursussen voor jong en oud. Verder worden de nieuwe astroreizen voorgesteld en kan je een bezoekje brengen aan de waarnemingstoren, weerstation, bibliotheek, kijkerbouwatelier en onze astroshop. Voor een drankje en een hapje kan je terecht in onze astrobar. Urania is open VRIJDAG 10 SEPT VAN 20 TOT 24 UUR, ZATERDAG 11 SEPT VAN 14 TOT 24 UUR, ZONDAG 12 SEPT VAN 12 TOT 18 UUR.
Sterrenwacht: Urania
- Maandag 20 september 2010 van 20h00 tot 22h00: Cursus Inleiding tot de sterrenkunde
Beschrijving: Voor een eerste kennismaking met de sterrenhemel en de sterrenkunde is dit een uitgelezen cursus. In zes lessen worden een aantal onderwerpen aangesneden, zoals: de nachtelijke sterrenhemel, oriëntatie aan de hemel, de Zon, kenmerken van sterren, het zonnestelsel, verder dan de sterren, computerastronomie.
De cursus gaat door op maandagavonden van 20 september tot en met 25 oktober, telkens van 20h00 tot 22h00.
Inschrijven voor deze cursus kan door 18 euro (33 euro voor niet-leden) te storten op rekeningnummer 448-0076821-95 van VSRUG vzw, Rozier 44, 9000 Gent, met mededeling ‘cursus sterrenkunde’.
Deelnemingsbijdrage: 33.00 EUR
Sterrenwacht: UGent Armand Pien
- Woensdag 22 september 2010 van 14h00 tot 17h00: Infonamiddag voor leerkrachten
Beschrijving: De UGent-Volkssterrenwacht Armand Pien biedt voor scholen een uitgebreid educatief aanbod op maat. Om leerkrachten de kans te bieden hiermee kennis te maken en zich te informeren organiseren we een leerkrachten-infonamiddag op woensdag 22 september 2010, van 14h00 tot 17h00. Inschrijven is gewenst, en kan via info@armandpien.be.
Sterrenwacht: UGent Armand Pien
- Vrijdag 24 september 2010 van 19h30 tot 22h30: Astroclub met Frank Deboosere "Bewegingen aan de hemel"
Beschrijving: In zijn maandelijkse multimediavoorstelling heeft Frank Deboosere het over bewegingen aan de hemel. Wie zomaar lukraak naar boven kijkt, zal er misschien niet veel van merken, maar alle vertrouwde hemelobjecten die we overdag en 's avons kunnen waarnemen vertonen boeiende bewegingspatronen. De Zon bijvoorbeeld tekent het cijfer 8 in de lucht. Of een planeet zoals Mars reist dapper van west naar oost ten opzichte van de sterrenachtergrond, lijkt zich dan te bedenken en keert een eindje terug, om ten slotte toch maar weer verder oostwaarts te schuiven. Waarom schuift Neptunus zo traag aan de hemel en zal Mercurius nauwelijks bij te houden zijn? Zie je de Volle Maan om de 27,3 dagen op dezelfde plaats aan de hemel? Neen, en toch is dat de tijd die de Maan nodig heeft om één keer ronde de Aarde te draaien. Raar, niet? Wie er meer wil over weten komt best eens luisteren en kijken naar hetgeen Frank daarover allemaal te vertellen en te tonen heeft.
Wat het waarneemgedeelte betreft: voor planeetliefhebbers tekent Jupiter present, geflankeerd door vier manen langs dezelfde kant. Maar vooraleer het middernacht is zien we de maan Io voor de schijf van Jupiter schuiven. Op 23 september was het Volle Maan, dus die staat ook op vrijdag in al zijn glorie te pronken. Reken daarbij nog de overvloed van de zomersterrenhemel en de overgang naar de herfststerrenhemel, zodat je bij helder weer geen excuus hebt om niet naar MIRA te komen!
Deelnemingsbijdrage: 5.00 EUR
Sterrenwacht: Mira
- Zaterdag 25 september 2010 van 14h30 tot 16h30: Voordracht "Zonsverduisteringen"
Beschrijving: Door Jan Vandenbruaene. Zonsverduisteringen behoren tot de mooiste natuurfenomenen die op Aarde kunnen worden aanschouwd. In deze lezing worden eerst een paar basisbegrippen en mechanismen uit de doeken gedaan om vervolgens enkele recente totale zonsverduisteringen te belichten. Wegens de astrohistorische interesses van de voordrachtgever zal deze voordracht zonder meer ook doorspekt zijn van talrijke leuke en bijzondere geschiedkundige weetjes over zonsverduisteringen.
Uiteraard zullen ook de eerst komende zoneclipsen worden besproken
Sterrenwacht: UGent Armand Pien
- Zaterdag 2 oktober 2010 van 10h00 tot 12h00: Jeugdcursus Sterrenkunde
Beschrijving: Ben je tussen 11 en 15 jaar, en gefascineerd door alles wat te maken heeft met de ruimte? Dan is deze gloednieuwe cursus vast iets voor jou!
Het wordt een cursus astronomie op jouw maat. In 10 lessen leer je heel wat bij over het heelal, het zonnestelsel, de Zon, de Aarde, de Maan, de sterren, ruimtevaart, weerkunde en telescopen. Daarnaast zijn er bijkomende waarnemingsavonden gepland.
Er zijn 10 lessen om de twee weken op zaterdagvoormiddag (10h00-12h00) vanaf 2 oktober 2010.
Deelnemingsbijdrage: 45.00 EUR
Sterrenwacht: UGent Armand Pien
- Zaterdag 2 tot zaterdag 9 oktober 2010: Astroreis naar La Palma
Beschrijving: In 2010 staat een bezoek aan het Canarische sterreneiland La Palma weer op het programma. We bezoeken er naast de Vlaamse Mercatortelescoop ook de grootste telescoop van het noordelijk halfrond: de Spaanse 10.40m Grantecan. La Palma is veruit het mooiste eiland van de Canarische archipel, met spectaculaire vulkanische landschappen, sprookjesachtige bossen en een heerlijk klimaat. Ook het mysterieuze verleden, gekoppeld aan ons eigen Vlaams cultureel erfgoed, komt aan bod. Maar de echte reden voor deze reis is natuurlijk de onovertroffen sterrenhemel, die we gaan bekijken vlakbij de grootste Europese sterrenwacht van het noordelijk halfrond, de Roque de los Muchachos.
Sterrenwacht: Urania
- Zaterdag 9 oktober 2010 van 20h00 tot 22h00: MIRA Jeugdkern "Wie deed het licht uit?"
Beschrijving: Eind oktober schakelen we weer over op winteruur en worden de dagen stilaan grimmiger en donkerder. Een ideale gelegenheid om ons eens af te vragen wat licht eigenlijk is. Voor de snelheidfreaks lanceren we een uitdaging: wie loopt sneller, jullie of het licht? En ook over het akelige onderwerp lichthinder zullen we het hebben. Alleszins zal al wie er vanavond bij is volgende keer als hij of zij de lichtschakelaar overhaalt op een heel andere manier over licht denken…
Sterrenwacht: Mira
- Zaterdag 16 oktober 2010 van 19h00 tot 23h00: Sterrenkijkavond ter gelegenheid van de Nacht van de Duisternis
Beschrijving: Op zaterdag 16 oktober vindt de jaarlijkse Nacht van de Duisternis plaats, waarbij natuurverenigingen en sterrenkundige organisaties de problematiek van lichthinder in de kijker willen stellen.
Tegen een oordeelkundig gebruik van kunstmatige avond- en nachtverlichting zal geen zinnig mens zich verzetten. Als de behoefte om in het duister toch licht te maken leidt tot een echte wildgroei van alle mogelijke vormen van verlichting, dan is het zeker goed om daar enige kritische vragen bij te stellen. De natuur (planten, dieren én ook de mens) wordt er zeker niet beter van, en ook de sterrenhemel die overstraald wordt door het vele licht dat de mensen zelf produceren wordt steeds schraler: wie durft immers zeggen dat hij of zij vanuit Vlaanderen de Melkweg in al zijn pracht aan de hemel kan zien lopen? En misschien ook nog enkele interessante vragen in verband met die overvloed aan nachtelijk licht: wat kost dat? Wie betaalt dat? En leven we ook niet in een tijd waarin we zo spaarzaam mogelijk met energie moeten omspringen?
Op Volkssterrenwacht MIRA brengen wij tijdens de Nacht van de Duisternis een multimediavoorstelling over deze problematiek. Voorts bieden wij de bezoekers de kans om samen met ons en onze vele telescopen de sterrenhemel te verkennen. En misschien merken wij dat er hier en daar in de buurt ter gelegenheid van deze Nacht van de Duisternis inspanningen gedaan worden om de omgeving wat donkerder te maken dan gewoonlijk.
Deelnemingsbijdrage: 5.00 EUR
Sterrenwacht: Mira
- Zaterdag 16 oktober 2010 van 20h00 tot 23h00: Nacht van de duisternis
Beschrijving: Op zaterdag 16 oktober 2010 vindt voor de 15e maal de Nacht van de Duisternis plaats, een campagne die gemeenten wil overtuigen om rationeel om te springen met openbare verlichting en om lichthinder zoveel mogelijk te beperken. Op deze nacht vragen Bond Beter Leefmilieu, vzw Preventie Lichthinder en de Vereniging voor Sterrenkunde aan de gemeentebesturen om de openbare verlichting en klemtoonverlichting te doven.
Volkssterrenwacht Urania zal geopend zijn vanaf 20 tot 23 uur. Zo kan je, gratis, naar maan, planeten en sterren komen loeren door een van onze telescopen, verder krijg je ook uitleg over het probleem van de lichtvervuiling. Bij bewolkt weer is er een vervangprogramma.
Sterrenwacht: Urania
- Zaterdag 16 oktober 2010 van 20h00 tot 23h00: Nacht van de Duisternis
Beschrijving: De volkssterrenwacht Armand Pien organiseert een sterrenkijkavond op zaterdag 16 oktober, ter gelegenheid van de Nacht van de Duisternis. De Nacht van de Duisternis is een initiatief van onder andere de Bond Beter Leefmilieu, de Vlaamse Vereniging voor Sterrenkunde en vzw Preventie Lichthinder. Ze roepen gemeenten op om de openbare verlichting voor één nacht symbolisch te doven. Zo willen ze de mensen bewust maken van de impact van lichthinder op het leefmilieu van mens, plant en dier.
Sterrenwacht: UGent Armand Pien
- Vrijdag 29 oktober 2010 van 19h30 tot 22h30: Astroclub met Frank Deboosere "Zomertijd en wintertijd"
Beschrijving: Frank Deboosere geeft tijdens zijn maandelijkse multimediavoorstelling uitleg bij het gebruik van zomertijd en wintertijd. Het is alweer het laatste weekend van oktober, en dan zetten wij in de nacht van zaterdag op zondag de klok één uur achteruit. Wat is de zin van dit jaarlijkse ritueel? Wanneer is men ermee begonnen? En als we volgende week op onze klok bv. 18.30 uur lezen, hoe juist is die tijd dan eigenlijk voor onze locatie? Dit en nog veel meer komt aan bod tijdens de voorstelling van Frank.
Het wordt weer vroeger donker, dus zal je de sterrenliefhebbers zeker niet horen klagen. Dankzij de ruime collectie telescopen op MIRA kunnen we bovendien heel wat hemelobjecten tonen die met het blote oog niet zichtbaar zijn. Kom kennismaken met sterrenhopen, gekleurde dubbelsterren, neveltjes, en dergelijke. Opvallendste verschijning aan de hemel is reuzenplaneet Jupiter, vanavond geflankeerd door zijn vier grote manen netjes op een rij.
Deelnemingsbijdrage: 5.00 EUR
Sterrenwacht: Mira
- Zaterdag 30 oktober 2010 van 14h30 tot 16h30: Voordracht "Wiskunde, sterrenkunde en ruimtevaart: een hemels trio"
Beschrijving: Door Arthur Schoeters.
In januari 1610 richtte Galileo GALILEI zijn verbeterde telescoop op de planeet Jupiter en ontdekte toen 4 grote manen. Voor hem een voldoende aanwijzing dat de aarde inderdaad om de zon draait (heliocentrisme) zoals reeds Nicolaas Copernicus opperde in 1543. Bovendien publiceerde Johannes KEPLER in 1609 zijn twee eerste wetten, die het heliocentrisme nog meer bewijskracht toekenden. Deze voordracht eert dan ook deze reuzen van de sterrenkunde.
Het eerste deel van de lezing zal voornamelijk handelen over NASA's 4 Great Observatories, de HUBBLE Space Telescope (gelanceerd op 24 april 1990), de COMPTON Gamma Ray Observatory, de CHANDRA X-ray Observatory en de SPITZER Space Telescope, die een ware revolutie in de astronomie hebben veroorzaakt.
Tijdens het tweede deel worden planeten van ons zonnestelsel en satellietbanen educatief behandeld, zoals voorgesteld in het Forum Ruimtevaart en Onderwijs van het Prins Filipfonds. Met de educatieve brochure Lift-Off van ESA wordt nader ingegaan op gewichtloosheid (parabolische vluchten), op het gevaar van het ruimte-afval en hoe luidruchtig een raket wel is.
Tenslotte worden ook nuttige tips gegeven, waar men goede didactische documentatie kan vinden.
Sterrenwacht: UGent Armand Pien
- Zaterdag 13 november 2010 van 20h00 tot 22h00: MIRA Jeugdkern "Grote najaarswedstrijd"
Beschrijving: Naar jaarlijkse gewoonte geven we in de maand november prijzen weg. We doen dat natuurlijk niet zomaar: eerst moeten de deelnemers aan onze najaarswedstrijd bewijzen dat ze wel degelijk iets afweten van sterrenkunde. Zeker is: alle deelnemers krijgen in ieder geval één prijs, de fun en de kick van het meedoen.
Sterrenwacht: Mira
- Vrijdag 26 november 2010 van 19h30 tot 22h30: Astroclub met Frank Deboosere "Een astronomische vooruitblik op 2011"
Beschrijving: De laatste astroclub van het jaar (in december 2010 valt de laatste vrijdag van de maand immers op 31 december), traditioneel blikt Frank Deboosere tijdens zijn maandelijkse multimediavoorstelling vooruit op de volgende jaargang: wat heeft 2011 voor ons op gebied van sterrenkunde en ruimtevaart in petto? Begin januari krijgen we al met een zonsverduistering te maken, en ook nadien volgt er nog veel en veel boeiende sterrenkunde in het nieuwe jaar.
Wat het waarneemgedeelte betreft: de herfststerrenhemel herbergt een heleboel interessante objecten, maar het zal toch vooral de planeet Jupiter zijn die de aandacht opeist. Aan het begin van de avond toont deze reuzenplaneet zich geflankeerd door slechts twee manen, maar tegen 21.30 uur zijn de vier Galileïsche manen weer voltallig: aandachtige waarnemers kunnen de manen Io en Europa geleidelijk van achter Jupiter terug zien verschijnen. En misschien is het een goed moment om ook eens de planeet Uranus in het vizier te nemen, die staat in de buurt van Jupiter aan de hemel.
Deelnemingsbijdrage: 5.00 EUR
Sterrenwacht: Mira
- Zaterdag 4 december 2010 van 15h00 tot 17h30: Lezing prof. Conny Aerts “Een blik op het inwendige van sterren via asteroseismologische waarnemingen”
Beschrijving: Tijdens deze lezing wordt eerst het onderzoeksdomein van de asteroseismologie ingeleid aan de hand van de oscillaties van de Zon (helioseismologie).
Verder overlopen we de huidige stand van zaken in dit onderwerp voor sterren van geheel verschillende massa en evolutie. We tonen expliciet de immense vooruitgang om te kunnen beschikken over ononderbroken hoge-precisie waarnemingen verzameld met ruimtemissies in vergelijking met waarnemingen verzameld aan observatoria op Aarde. We geven de recentste hoogtepunten voor de asteroseismologie van sterren, bekomen met de ruimtemissies CoRoT en Kepler.
Prof. Conny Aerts is verbonden aan de Katholieke Universiteit Leuven en de Radboud Universiteit Nijmegen en is gespecialiseerd in de opbouw en de evolutie van sterren en in het domein van de asteroseismologie. Aan de KU Leuven was zij medeoprichtster van de belangenvereniging Vrouw en Universiteit.
Deelnemingsbijdrage: 3.00 EUR
Sterrenwacht: Mira
- Zaterdag 4 december 2010 van 20h00 tot 22h00: MIRA Jeugdkern "Vooruitzichten en voorspellingen voor 2011"
Beschrijving: Tijdens de laatste bijeenkomst van de MIRA Jeugdkern in 2010 gaan we met z’n allen op zoek naar wat er op astronomisch vlak in 2011 te gebeuren staat. Wie weet stort er een grote asteroïde neer op de Grote Markt in Brussel of maken we contact met buitenaards leven. We stellen een lijst op van alle waarschijnlijke, mogelijke en knotsgekke voorspellingen . Eind 2011 halen we dat lijstje opnieuw boven (als dat nog kan – denk aan die asteroïde) en gaan we na hoe juist of fout we wel zaten.
Sterrenwacht: Mira
- Dinsdag 21 december 2010 van 6h00 tot 9h00: Totale maansverduistering
Beschrijving: Op dinsdag 21 december 2010 vindt een totale maansverduistering plaats bij maansondergang. De eclips begint om 7u30 en de maan is volledig verduisterd om 8u40.
Urania zal die ochtend gratis geopend zijn vanaf 6 uur om de maansverduistering te volgen door telescopen. Verder zullen die ochtend ook nog de planeten Venus en Saturnus in beeld worden gebracht.
Sterrenwacht: Urania
- Dinsdag 21 december 2010 van 7h00 tot 9h00: Totale maansverduistering met ontbijthappening
Beschrijving: Tijdens de ochtend van 21 december zal er voor zonsopgang een mooi spektakel te zien zijn. Niet alleen schittert Venus boven de zuidoostelijke horizon en staat Saturnus in het zuiden te pronken, maar als we onze blik verplaatsen naar het noordwesten zien we daar de Volle Maan. Laag boven de horizon weliswaar, maar het loont toch de moeite om onze buur wat nader in het oog te houden: er staat immers een maansverduistering te gebeuren!
De Zon staat op dat moment aan de ene kant van de Aarde, de Maan aan de andere kant, dus is het Volle Maan. Als in die opstelling de Maan net door de schaduwkegel achter de Aarde langskomt, kunnen we die schaduw van onze eigen planeet op het maanoppervlak zien verschijnen en opschuiven. En dat is precies wat er op 21 december 2010 te gebeuren staat.
Vanaf zowat 6.31 uur komt de Maan in de bijschaduw van de Aarde terecht, maar onze ogen zijn niet gevoelig genoeg om dat fenomeen rechtstreeks waar te nemen. Eens de kernschaduw van de Aarde het maanoppervlak raakt, is het verschijnsel wel duidelijk zichtbaar, en dat moment is om 7.33 uur. Vanaf dan zie je heel goed hoe de aardschaduw een steeds groter stuk van de Maan bedekt. En gezien de geringe hoogte van de Maan boven de horizon zullen we het in Vlaanderen met dit stuk maansverduistering moeten stellen. Net tegen het moment dat de hele maanschijf door de aardschaduw opgeslokt is (8.41 uur), verdwijnt de Maan onder de horizon. Bovendien verschijnt de Zon boven de horizon om 8.43 uur, zodat er van een rossige Maan ten gevolge van het door de aardatmosfeer afgebogen zonlicht helemaal niets te merken zal zijn, en dat is nu net het typische verschijnsel dat elke maaneclips zo uniek maakt.
Wie meer over dit boeiende verschijnsel wil weten, vindt op de MIRA-webstek een uitgebreid artikel over maansverduisteringen.
Helder weer, dat is natuurlijk de conditio sine qua non om van dit hemelspektakel te kunnen genieten. Duimen dus maar dat de weergoden ons welgezind zijn op 21 december!
Of het nu goed of slecht weer is, Volkssterrenwacht MIRA is net zoals de collega's van de andere Vlaamse Volkssterrenwachten geopend. Wij organiseren immers samen een happening ter gelegenheid van deze maansverduistering.
Wie op MIRA komt kijken kan zich desgewenst ook tegoed doen aan een lekker ontbijt. Let op: voor het ontbijt dien je je wel op voorhand in te schrijven. Meer info via 02/269.12.80.
Doorlopend van 7 uur tot 9 uur
Toegangsprijs: € 5,00 voor waarnemingen en multimediaprogramma
Wie een ontbijt wil, dient te reserveren (prijs nog te bepalen)
Deelnemingsbijdrage: 5.00 EUR
Sterrenwacht: Mira
- Dinsdag 4 januari 2011 van 8h00 tot 11h00: Gedeeltelijke zonsverduistering
Beschrijving: Op dinsdag 4 januari 2011 vindt een gedeeltelijke zonsverduistering plaats bij zonsopkomst. De eclips zal al bezig zijn als de zon op komt om 8u48. Het maximum van de eclips is om 9u17 en dan is de zon 78% verduisterd door de maan. De zonsverduistering is gedaan om 10u39. Urania zal die ochtend gratis geopend zijn vanaf 8 uur om de eclips veilig te volgen door telescopen.
Sterrenwacht: Urania
Dit project wordt ondersteund binnen het Actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie,
een initiatief van de Vlaamse Gemeenschap.