kijk omhoog

Heldere planeten in april

Mercurius komt op 26 april in bovenconjunctie met de zon, d.w.z. dat de planeet vanaf de aarde gezien pal achter de zon staat: hij is deze maand dan ook niet te zien. Venus komt meer dan een uur voor de zon op en is te zien in het zuidoosten. Onze "Morgenster" gaat van het sterrenbeeld Steenbok naar de Waterman en tegen het einde van april naar de Vissen. Mars komt 's avonds op. De roodoranje planeet staat in de Maagd, in de buurt van Spica, de planeet is de helderste van de twee. Op 8 april komt Mars in oppositie met de zon, d.w.z. dat de aarde tussen de zon en de planeet staat. Jupiter is de hele avond zichtbaar, hij gaat pas na middernacht onder. De gasreus staat in de Tweelingen. Saturnus komt voor middernacht op, de geringde planeet staat in het sterrenbeeld Weegschaal.

Sterrenbeeld in de kijker: De Grote Beer

De Grote Beer is rond deze tijd van het jaar omstreeks middernacht gemakkelijk te vinden, vermits dit sterrenbeeld dan doorheen het zenit (het punt recht boven je) schuift. We zien duidelijk de drie sterren van het handvat en de vier sterren van het wagentje. De ster linksbeneden in het wagentje, draagt de naam Phad en dit is afgeleid van het Arabische Al Falidh. Dit betekent eigenlijk "het dijbeen". De bekende Indische astronoom Al Biruni, noemde haar Pulastya en dit was één van de zeven wijzen in de Hindoereligie. Wanneer je haar Tien Ke noemt, dan weten ook de Chinezen over welke ster je het hebt.

Heldere planeten in maart

Mercurius is deze maand niet te zien. Venus komt anderhalf uur voor de zon op en is te zien in het zuidoosten. Onze "Morgenster" gaat van het sterrenbeeld Boogschutter naar de Steenbok. Mars komt 's avonds op. De roodoranje planeet staat in de Maagd, in de buurt van Spica, de helderste ster van dit sterrenbeeld. Jupiter is de hele avond zichtbaar, hij gaat pas na middernacht onder. De gasreus staat in de Tweelingen. Saturnus komt rond middernacht op, de geringde planeet staat in het sterrenbeeld Weegschaal.

Sterrenbeeld Tweeling in het zuiden

Rond 23h schuift het sterrenbeeld Tweeling (met momenteel de planeet Jupiter) hoog door het zuiden.  Deze constellatie wordt genoemd naar de twee helderste sterren ervan: Castor en Pollux (in deze volgorde van boven naar onder).  Castor, groter en heter dan onze zon, bevindt zich op een afstand van 47 lichtjaar.  Pollux is schijnbaar iets helderder.  Ze is koeler dan onze zon en zelfs nog een stukje groter dan Castor.  Ze staat met haar 37 lichtjaar ook heel wat kilometers dichter bij ons.  De helderheid van een ster is dus niet alleen afhankelijk van haar afstand, maar ook van haar tempera

De maan als wegwijzer

Kijk zaterdagavond 8 februari rond 19h naar het zuidoosten: de maan staat vlak bij de ster Aldebaran, de helderste ster van het sterrenbeeld Stier. De dichtste samenstand was om 15h, de maan verwijdert zich nu steeds verder van de oranjerode ster.

In de nacht van maandag 10 op dinsdag 11 februari en ook de volgende nacht staat de maan in de buurt van de heldere planeet Jupiter.

Heldere planeten in februari

Mercurius komt op 15 februari in benedenconjunctie met de zon, d.w.z. dat de planeet tussen de aarde en de zon staat. Hij is dan ook alleen in het begin van de maand nog te zien laag boven de zuidwestelijke horizon, kort na zonsondergang. Venus komt iets meer dan twee uur voor de zon op. Onze "Morgenster" staat in het sterrenbeeld Boogschutter. Mars komt kort voor middernacht op. De roodoranje planeet staat in de Maagd, in de buurt van Spica, de helderste ster van dit sterrenbeeld. Jupiter is gans de nacht zichtbaar, hij gaat pas tegen de ochtend onder. De gasreus staat in de Tweelingen.

Winterzeshoek

De Winterzeshoek is geen sterrenbeeld, maar een figuur gevormd door zes heldere sterren aan de winterhemel die behoren tot verschillende sterrenbeelden. Rond 23u30 staat het heldere sterrenbeeld Orion pal in het zuiden. De ster rechts onderaan, Rigel maakt deel uit van de Winterzeshoek. Om de andere leden te vinden kijken iets naar het westen en naar boven: Aldebaran (Stier), in het zenit Capella (Voerman), dan naar beneden Castor (Tweelingen), en om de figuur te sluiten Procyon (Kleine Hond) en Sirius (Grote Hond). Let op de kleurverschillen veroorzaakt door hun verschil in oppervlaktetemperatuur: Procyon wit, Sirius en Rigel blauwwit, Aldebaran en Pollux oranje, Capella geel. Ook de linkerschouder van Orion, Betelgeuse valt op: deze heeft een roodachtige tint.

Heldere planeten in januari

Mercurius is in de tweede helft van januari te zien laag boven de zuidwestelijke horizon kort nadat de zon is ondergegaan. Venus is de eerste dagen van de maand 's avonds zichtbaar in het zuidwesten. Op 11 januari passeert de planeet tussen de aarde en de zon, we moeten wachten tot de tweede helft van de maand om de planeet  vlak voor zonsopkomst terug te zien opduiken als "Morgenster" in het zuidoosten. Mars komt in de tweede helft van de nacht op. De roodoranje planeet staat in de Maagd, in de buurt van Spica, de helderste ster van dit sterrenbeeld.

De Pleiaden

De Pleiaden vormen een open sterrenhoop met een honderdtal sterren. Met het blote oog kunnen we een zevental sterren onderscheiden, vandaar ook de naam Zevengesternte. Rond 23h30 schuift deze groep doorheen het zuiden. Het betreft hier sterren die zowat 100 miljoen jaar geleden uit dezelfde stof- en gaswolk ontstaan zijn. In de lange periode van een sterrenleven - onze zon is bijvoorbeeld al 5 miljard jaar oud - is die leeftijd natuurlijk maar een peulschil.

Heldere planeten in december

Mercurius komt op 29 december in bovenconjunctie met de zon, dit wil zeggen dat de planeet dan achter de zon staat en dus niet te zien is. Alleen in het begin van december is hij zichtbaar in de ochtendschemering laag boven de zuidoostelijke horizon. Venus staat 's avonds in het zuidwesten in het sterrenbeeld Boogschutter. Eind december gaat de planeet reeds anderhalf uur na de zon onder. Mars komt rond 1h op. De roodoranje planeet staat in de Maagd. Jupiter komt 's avonds op in het noordoosten en blijft gans de nacht zichtbaar. De gasreus staat in de Tweelingen, nabij de sterren Castor en Pollux.

Pages