sterrenbeelden

Waar zit Hercules?

Hercules is een sterrenbeeld dat nu de hele nacht zichtbaar is. De meridiaanpassage (de doortocht door de cirkel die loopt van het zuiden via de poolster naar het noorden) gebeurt rond 2h20 in de ochtend. Kijk in de richting van het zuiden en leg je hoofd in je nek: Hercules staat pal boven je. Iets naar linksbeneden zie je de heldere ster Wega, rechtsboven de opvallende ster Arcturus. Ongeveer halfweg de verbindingslijn van beide heldere sterren kan je in een goed donkere omgeving nog net een wazig vlekje ontwaren. Dit is een bolhoop (M 13), een gigantische verzameling van enkele honderdduizenden sterren.

Sterrenbeeld in de kijker: De Grote Beer

De Grote Beer is rond deze tijd van het jaar omstreeks middernacht gemakkelijk te vinden, vermits dit sterrenbeeld dan doorheen het zenit (het punt recht boven je) schuift. We zien duidelijk de drie sterren van het handvat en de vier sterren van het wagentje. De ster linksbeneden in het wagentje, draagt de naam Phad en dit is afgeleid van het Arabische Al Falidh. Dit betekent eigenlijk "het dijbeen". De bekende Indische astronoom Al Biruni, noemde haar Pulastya en dit was één van de zeven wijzen in de Hindoereligie. Wanneer je haar Tien Ke noemt, dan weten ook de Chinezen over welke ster je het hebt.

Sterrenbeeld Tweeling in het zuiden

Rond 23h schuift het sterrenbeeld Tweeling (met momenteel de planeet Jupiter) hoog door het zuiden.  Deze constellatie wordt genoemd naar de twee helderste sterren ervan: Castor en Pollux (in deze volgorde van boven naar onder).  Castor, groter en heter dan onze zon, bevindt zich op een afstand van 47 lichtjaar.  Pollux is schijnbaar iets helderder.  Ze is koeler dan onze zon en zelfs nog een stukje groter dan Castor.  Ze staat met haar 37 lichtjaar ook heel wat kilometers dichter bij ons.  De helderheid van een ster is dus niet alleen afhankelijk van haar afstand, maar ook van haar tempera

Winterzeshoek

De Winterzeshoek is geen sterrenbeeld, maar een figuur gevormd door zes heldere sterren aan de winterhemel die behoren tot verschillende sterrenbeelden. Rond 23u30 staat het heldere sterrenbeeld Orion pal in het zuiden. De ster rechts onderaan, Rigel maakt deel uit van de Winterzeshoek. Om de andere leden te vinden kijken iets naar het westen en naar boven: Aldebaran (Stier), in het zenit Capella (Voerman), dan naar beneden Castor (Tweelingen), en om de figuur te sluiten Procyon (Kleine Hond) en Sirius (Grote Hond). Let op de kleurverschillen veroorzaakt door hun verschil in oppervlaktetemperatuur: Procyon wit, Sirius en Rigel blauwwit, Aldebaran en Pollux oranje, Capella geel. Ook de linkerschouder van Orion, Betelgeuse valt op: deze heeft een roodachtige tint.

Sterrenbeeld in de kijker: Steenbok

Het sterrenbeeld Steenbok (Capricornus in het Latijn) staat in onze streken altijd vrij laag boven de horizon. De naam betekent gehoornde geit. Ondanks het feit dat het al een oud sterrenbeeld is bestaat het uit relatief zwakke sterren. De Zomerdriehoek kan een hulp zijn om het te vinden. Verlengen we de rechterzijde (Wega-Altair) naar beneden, dan komen we bij de sterren Algebi en Dabi van de steenbok. De rest van het sterrenbeeld vinden we ten oosten van deze sterren, met als laatste de ster Deneb Algiedi. Halfweg de maand oktober rond 21u vinden we de Steenbok pal in het zuiden.