Nieuwsberichten

Aarde-achtige exoplaneet Kepler-186f heeft mogelijk oceanen

Voor het eerst is in de 'bewoonbare zone' van een andere ster een planeet ontdekt die ongeveer even groot - of liever gezegd: even klein - is als de aarde. Op de planeet zouden oceanen kunnen voorkomen, en in principe zou er leven kunnen zijn ontstaan. De ontdekking, gedaan door de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler, wordt deze week beschreven in het weekblad Science. Planeet Kepler-186f is hooguit tien procent groter dan de aarde - dat blijkt uit de hoeveelheid sterlicht die hij onderschept wanneer hij eens per omloop voor zijn moederster langs beweegt. Het is zo goed als zeker dat het een rotsachtige planeet is. Voor eerdere planeten die gevonden zijn in de bewoonbare zones van andere sterren is dat minder evident. De planeet beschrijft een baan rond een rode dwergster op 490 lichtjaar afstand van de aarde, samen met vier andere planeten.

Nieuw infraroodpanorama van de Melkweg gepresenteerd

Het verkennen van de Melkweg is vanaf nu een fluitje van een cent. Tijdens de TEDActive 2014 conferentie in het Canadese Vancouver heeft NASA een nieuw ‘inzoombaar’ 360-graden panorama van ons sterrenstelsel gepresenteerd. Het panorama is opgebouwd uit meer dan twee miljoen infraroodopnamen die de afgelopen tien jaar met de ruimtetelescoop Spitzer zijn gemaakt. Het 20 gigapixels tellende mozaïek maakt gebruik van het WorldWide Telescope visualisatieplatform van Microsoft. Het beslaat maar ongeveer drie procent van onze hemel. De Melkweg is, vanwege onze positie binnen de schijf van ons sterrenstelsel, immers maar een smalle band aan de hemel.

Pas ontdekte planetoïde komt dichtbij

Ongeveer twintig keer per jaar scheert een planetoïde op een afstand van minder dan 385.000 kilometer – de gemiddelde afstand aarde-maan – langs onze planeet. Vandaag, woensdag 5 maart, gebeurt dat opnieuw. Rond 22 uur vanavond passeert planetoïde 2014 DX110 op een (nog steeds veilige) afstand van ongeveer 350.000 kilometer. De naar schatting slechts dertig meter grote planetoïde werd pas op 28 februari ontdekt met de Pan-STARRS-telescoop op Hawaï. Hij behoort tot de zogeheten Apollo-klasse, wat betekent dat zijn baan de aardbaan kruist. Zijn omlooptijd bedraagt 3,26 jaar.

Ruimtevaart januari 2014

De Chinese maanrobot Yutu (zeg “joe-toe”) heeft zware problemen na zijn tweede maannacht. De vluchtleiding krijgt signalen binnen van Yutu, maar de robot werkt niet normaal al geeft de vluchtleiding de hoop nog niet op en hoopt dat het euvel kan hersteld worden. De ESA-sonde Rosetta is op 20 januari automatisch weer actief geworden na een winterslaap van 31 maanden. Rosetta maakt zich nu klaar voor haar ontmoeting met de komeet 67P/Churyumov–Gerasimenko. Op 25 januari was het tien jaar geleden dat de robot-jeep Opportunity van de NASA op Mars landde. En Opportunity – ontworpen om drie maand te functioneren – doet “het” nog altijd. In oktober 2013 bereikte Opportunity “Solander Point” waar het nu wetenschappelijk actief is en overwintert.

Zaterdagavond was er een vuurbol te zien aan de hemel

Boven ons land en Nederland is zaterdagavond om 21.18 uur een spectaculaire vuurbol (of bolide) te zien geweest. Dat is een stuk puin uit de ruimte dat in de dampkring binnen komt. De vuurbol ging in noordelijke richting en is waarschijnlijk boven de Noordzee 'verdampt'. Uit grote delen van ons land en Nederland komen meldingen van mensen die een opvallend heldere vuurbol hebben gezien in de lucht. Waarnemers hebben een snel bewegende bal gezien met een witte, groene staart.

Een sterrenstelsel met dubbel hart

Tijdens de 223ste bijeenkomst van de American Astronomical Society in Washington, DC, is een nieuwe Hubble-opname gepresenteerd van het sterrenstelsel Messier 83 in het sterrenbeeld Waterslang. Met een afstand van 15 miljoen lichtjaar is dat een van de grootste balkspiraalstelsels in onze omgeving. Het is bovendien een merkwaardig stelsel, waarin opvallend veel supernova-explosies plaatsvinden en dat een dubbele kern lijkt te hebben. Dat laatste betekent niet dat er twee superzware zwarte gaten in het hart van Messier 83 schuilgaan. Waarschijnlijk gaat het om één zwart gat, dat omringd is door een scheve schijf van sterren die om het zwarte gat heen draaien. Hierdoor ontstaat de indruk van een dubbele kern.

Ruimtevaart december 2013

China is het derde land (na de VS en de SU) dat een geslaagde landing op de maan kon uitvoeren. De eerste Chinese maanlander (Chang’e 3) en de robot (Yutu, uitgesproken “joe-toe”) landde op zaterdag, 14 december, even na 14u Belgische Tijd in de lava vlakte van Sinus Iridium. Het ISS heeft een probleem met de koeling. Eén van de twee installaties aan de buitenkant van het station heeft het laten afweten. Daardoor zijn noodgedwongen een aantal experimenten en apparaten stilgelegd. De zeskoppige bemanning loopt geen gevaar en hun klimaatregeling functioneert nog altijd. De Russen hebben de lancering van een nieuwe module (MLM of “Multirole Laboratory Module” of nog “Nauka”) voor het ISS alweer uitgesteld. Het vertrek van dit nieuwe lab was gepland voor eind 2013 maar is nu verschoven naar 2015 ten vroegste.

China zet lander en karretje op de maan

China heeft zaterdag even na 14 uur met succes een onbemande zachte landing op de maan uitgevoerd. De maanlander Chang'e-3 (genoemd naar een mythologische Chinese maangodin) daalde met behulp van remraketten af naar de Regenboogbaai (Sinus Iridum) - een vulkanische vlakte die met het blote oog vanaf de aarde zichtbaar is. Chang'e-3 is de eerste zachte landing op de maan sinds zomer 1976, toen de voormalige Sovjetunie de Loena 24 liet afdalen naar de Zee der Kenteringen (Mare Crisium). Eerder bracht China twee keer een ruimtesonde in een baan om de maan (Chang'e-1 en Chang'e-2). In de toekomst is het de bedoeling om maanmateriaal terug te brengen naar de aarde.

RIP komeet ISON - beelden komeetvlucht

Zoals te verwachten was na de waarnemingen van vrijdagavond en zaterdag door de zonnetelescopen, is komeet ISON bijna helemaal uitgedoofd. Duitse wetenschappers meldden dat de stof- en gasproductie uit de kern reeds enkele uren na de periheliumpassage is gestopt. Momenteel zijn er nog geen waarnemingen bekend van ISON van op aarde na de periheliumpassage, en het is de vraag of dit nog zal lukken nu de komeet zo snel verzwakt.

ISON-update: dooft de komeet uit?

Na de periheliumpassage van ISON was er grote onduidelijkheid: eerst verklaarde men de komeet voor dood, en dan verscheen hij terug in het beeldveld van de zonnetelescopen.  De laatste uren is de helderheid afgenomen, en lijkt er weinig activiteit te zijn. Dat zou kunnen betekenen dat ISON aan het uitdoven is... maar het zou niet verwonderlijk zijn dat de komeet ons een laatste keer verrast.

Pages