De zichtbare planeten
Mercurius en Venus zijn deze maand niet zichtbaar.
Mars is in het tweede deel van de nacht te zien in het oosten in de Kreeft (Cancer).
Jupiter verschijnt aan de oostelijke ochtendhemel in de Leeuw (Leo). De gasplaneet komt steeds dichter bij de oranjerode Mars.
Saturnus is heel de nacht zichtbaar in de Walvis (Cetus).
Kans op vallende sterren.
Draconiden
Van 7 tot 10 oktober is er kans om vallende sterren te zien: de Draconiden. Als men de lichtsporen naar achter verlengt lijken ze uit een punt te komen in het sterrenbeeld Draak, vandaar de naam voor deze zwerm. Het is een eerder bescheiden zwerm, met als best waarnemingsperiode de nacht van vrijdag 7/10 op zaterdag 8/10 vanaf 3h. Deze zwerm wordt gelinkt aan de kortperiodieke komeet Giacobinni Zinner.
Orioniden
Vrijdag 21/10 en zaterdag 22/10 passeren de Orioniden, een meteorenzwerm afkomstig van de bekende komeet Halley. (Deze komeet wordt in 2061 terugverwacht). Deze zwerm vertoont geen speciale pieken. Men kan een 20-tal meteoren per uur verwachten, ze zijn snel en soms met nalichtende sporen. Orion komt pas op rond middernacht, eerder kijken heeft geen zin.
De maan en planeten als wegwijzer
Zaterdagochtend 3 oktober rond 4h staat de maan (in Laatste Kwartier) in de Tweelingen (Gemini). Ze staat op één lijn met Mars en Jupiter. Saturnus vinden we in het zuidwesten.
Zondag 4 oktober om 14h komt Saturnus in oppositie met de zon. Dat betekent dat hij zich juist tegenover de zon bevindt aan de hemel. Hij komt dan op bij zonsondergang en gaat onder bij zonsopkomst.
De planeet is dus heel de nacht zichtbaar en erg helder. Om 1u30 staat hij op zijn hoogste punt, pal in het zuiden, ideale omstandigheden om hem in het vizier te nemen. Saturnus is vooral bekend om zijn ringen. In maart 2025 stond de aarde in het verlengde van het ringvlak en waren de ringen bijna niet waarneembaar, ondertussen zijn de ringen al wat meer opengetrokken.
Tijdens deze oppositie bevindt de aarde zich 9° boven het ringvlak van Saturnus, zodat de ringen al wat beter zichtbaar zijn. Om ze te zien volstaat een verrekijker echter niet, men heeft minstens een kijker nodig met een vergroting van 25x.
Maandagochtend 5 oktober om 7h zijn de maan en Mars met elkaar in oppositie. De oranjerode planeet staat op slechts 28 boogminuten (ongeveer de schijnbare maandiameter) ten zuiden van de maanrand. Vanaf de maan gezien is nu een groot deel van het aardoppervlak verlicht en dit teruggekaatste licht zorgt voor het zogenaamde "asgrauwe schijnsel". Het maanoppervlak wordt dan verlicht door een bijna "volle aarde".
Dinsdagochtend 6 oktober om 5h zien we de maansikkel in samenstand met Jupiter. Om 13h staat Jupiter 20 graden ten noorden van de maanrand. Dat is dus in volle daglicht, maar als je de maansikkel gevonden hebt (40 graden boven de zuidwestelijke horizon) moet het mogelijk zijn om Jupiter te zien, zeker met een verrekijker.
Woensdagochtend 7 oktober om 5h komt de maansikkel op één graad ten zuiden van Regulus, helderste ster van de Leeuw.
De ochtend van zaterdag 10, zondag 11 en maandag 12 oktober rond 6h passeert Mars de open sterrenhoop Praesepe, ook de Kribbe of Messier 44 genoemd in het sterrenbeeld Kreeft (Cancer). Een mooi beeld met een verrekijker.
Woensdag 21 oktober valt het maximum van de meteorenzwerm de Orioniden, zie hoger.
Op zaterdag 24 oktober snelt Venus tussen de aarde en de zon door en staat ze in 'benedenconjunctie'. Spijtig genoeg passeert Venus vanaf de aarde gezien niet voor de zon. Dit is een eerder uitzonderlijk verschijnsel. Venus is nu uiteraard niet zichtbaar.
Enkele sterrenbeelden in de kijker
De Melkweg
Alhoewel in onze lichtvervuilde contreien niet meer echt opvallend is de Melkweg toch nog steeds een van de meest in het oog springende hemelverschijnselen. Vooropgesteld dat we de hemel vanaf een echt donkere plaats bekijken. Met de Nieuwe Maan op 10/10 hebben we geen last van het maanlicht.
Rond deze tijd van het jaar is de Melkweg over het zwerk gespannen als een grote boog van het zuidoosten, via het zenit (boven je hoofd) naar het noordwesten. Gun vooral ook je ogen voldoende tijd om zich aan te passen aan het duister (minstens 10 minuten) zodat dit lichtzwakke verschijnsel beter tot zijn recht komt. Lukt het niet met het blote oog dan zal een verrekijker zeker hulp kunnen bieden.
De Pijl
In de buurt van de zomerdriehoek bevinden zich een aantal kleine sterrenbeeldjes. Op het onderste deel van de lijn Zwaan (linksboven) - Arend (rechtsonder) vormen een viertal zwakke sterretjes de Pijl (langs de andere zijde van de lijn staat de Dolfijn). Om 22h staat de Pijl pal in het zuidwesten.
In het Latijn is dit Sagitta, volgens de overlevering is het de pijl die door de held Hercules (rechts van de zomerdriehoek) gebruikt werd om de dreiging van de Arend weg te nemen. De Pijl staat in een sterrenrijk deel van de Melkweg staat.
