De zichtbare planeten
Mercurius is deze maand niet te zien.
Ook Venus en Mars zijn deze maand niet zichtbaar.
Jupiter staat hoog aan de hemel in de Tweelingen (Gemini).
Saturnus vinden we 's avonds in het zuidwesten, tegen het einde van de maand gaat de planeet al om 22h onder.
De maan en planeten als wegwijzer
Zaterdag 10 januari om 10h komt Jupiter in oppositie. Dit betekent dat de zon, de aarde en Jupiter dan op één lijn staan. Jupiter en de zon bevinden zich tegenover elkaar aan de hemel. Dus als de zon zich maximaal onder de horizon bevindt, is Jupiter in het zuiden terug te vinden.
De heldere planeet is nu de hele nacht zichtbaar. Bekijk deze gasreus eens met een verrekijker op een stevige steun. Je zult merken dat je 4 maantjes kunt zien als fijne stipjes links of rechts van de planeet, zowat op één lijn. Ze werden in 1609 ontdekt door Galilei. Het zijn: Io, Europa, Ganymedes en Callisto.
Dinsdag 20 januari rond 18h staat de smalle maansikkel laag boven de zuidwestelijke horizon.
Woensdag 21 januari om 17h komt Mercurius in bovenconjunctie met de zon. Dat betekent dat vanaf de aarde bekeken deze planeet pal achter de zon stond. Ze is enkele weken helemaal niet waarneembaar.
Door haar korte omlooptijd rond de zon (88 dagen) komt ze echter zeer snel weer tevoorschijn en zal ze in februari al terug aan de avondhemel te zien zijn.
Maandag 26 januari omstreeks 19h zien we de maan in Eerste Kwartier in het sterrenbeeld Ram (Aries). Wat verder naar het westen (links) staan de Plejaden, een open sterrenhoop in de stier (Taurus) ook soms het Zevengesternte genoemd.
Dinsdagavond 27 januari doorkruist de maan de Plejaden.
Enkele sterrenbeelden in de kijker
Orion, de jager
Het meest opvallende sterrenbeeld dat aan de winterhemel prijkt is ongetwijfeld Orion. Het centrale deel van deze constellatie is gemakkelijk terug te vinden.
Drie even heldere sterren liggen netjes op een rij en we kunnen ze in het zuiden terugvinden iets na middernacht, ongeveer halfweg de horizon en het zenit (= het punt recht boven je hoofd). Net ten zuiden (onder) die drie sterren, merken we een wazig vlekje op. Dit is de zogenaamde Orionnevel, een enorme wolk van stof en gas.
Binnen deze wolk worden op dit moment nieuwe sterren geboren die verantwoordelijk zijn voor het oplichten van het omringende stof. Er zijn hier ook bewijzen gevonden van de vorming van planetenstelsels omheen deze borelingen. Met zijn ca. 1500 lichtjaren afstand tot ons is het de dichtstbijzijnde regio waar aan een snel tempo nieuwe sterren gevormd worden.
Twinkelende Sirius
Rond middernacht staat Sirius pal in het zuiden, vrij laag boven de horizon, links van Orion. De ster behoort bij het sterrenbeeld Grote Hond (Canis Maior). Sirius bevindt zich op een afstand van slechts 8,6 lichtjaren en is één van de sterren die het dichtst bij de zon staan. Vaak lijkt Sirius te twinkelen.
Dit wordt veroorzaakt door onze atmosfeer. Warme lucht stijgt op en verstoort het pad van het sterrenlicht. Een ster is slechts een klein lichtpuntje en als dit zich door trillingen van de lucht schijnbaar verplaatst lijkt het te twinkelen
